Yetkazib beruvchi qabul nazoratini audit qilish

Konteynerda quritilgan o'rik va yong'oq keldi: yuk xatiga ko'ra 22 000 kilogramm. Omborchi yuk xatiga qarab «22 tonna» deb imzo qo'ydi, mashina bo'shatildi, kirim 1C'ga o'tdi. Ikki hafta o'tib sotuvda tovar 350 kilogramm kam chiqdi. Endi bu kamomad qayerda paydo bo'lgani noma'lum: yo'lda, yetkazib beruvchida yoki o'z omboringizda. Qabul nazorati xatoni eng arzon tuzatish mumkin bo'lgan nuqta, shuning uchun auditor tekshiruvni aynan shu yerdan boshlaydi.

Nega aynan qabul

• Tovar tizimga birinchi marta kiradi, boshlang'ich xato esa keyingi hamma hisobotga ko'chadi.
• Yetkazib beruvchiga da'vo qilish muddati odatda qisqa. Shartnomada u ko'pincha bir necha kun bo'ladi, shundan keyin kamomadni siz o'zingiz ko'tarasiz.
• Aynan qabulda yetkazib beruvchi, yuk tashuvchi va omborning xatosi bir-biridan ajratiladi.

Auditor ko'radigan beshta nuqta

1. Buyurtma bilan moslik. Buyurtmasiz kelgan yukni qabul qilish mumkin emas: avval nima, qancha va qaysi narxda buyurtma qilingani ko'riladi.
2. «Ko'r» sanoq. Qabul qiluvchiga yuk xatidagi miqdor ko'rsatilmaydi, u o'zi sanagan yoki tortgan sonni yozadi, solishtirishni esa tizim qiladi. Yuk xatiga qarab sanagan odam odatda raqamni tasdiqlaydi.
3. O'lchash usuli. Og'irlik bilan keladigan tovarda tarozi tekshirilganmi, qop sanalganmi yoki tortilganmi.
4. Sifat. Qadoq butunligi, namlik, yaroqlilik muddati va shikast alohida yoziladi.
5. Hujjat. Qabul dalolatnomasida sana, vaqt, qabul qiluvchi va yuk tashuvchining imzosi bo'ladi, nomuvofiqlik bo'lsa surat ilova qilinadi.

Misol: 22 tonnalik yuk

Konteynerda 50 kilogrammlik 440 qop bor edi, yuk xati bo'yicha jami 22 000 kg. Auditor tasodifiy 20 qopni tortdi: o'rtacha og'irlik 49,2 kg chiqdi. Demak, 440 × 49,2 = 21 648 kg, ya'ni yuk xatiga nisbatan 352 kg kam. Kilogrammi 38 000 so'm deb olsak, bu taxminan 13,4 million so'm. Qabul vaqtida omborchi qoplarni tortmagan, faqat sanagan, shuning uchun kamomad aniqlanmay qolgan.

Qanday bo'lishi kerak edi: bir nechta qop tortilsa va farq 1% dan oshsa, butun yuk tortiladi, dalolatnoma tuziladi va yetkazib beruvchiga muddat ichida xabar beriladi. Qaysi chegaradan boshlab da'vo qilinishi shartnomada yozilgan bo'lishi kerak.

Qabul jarayonini qurish

Qabul jarayoni uch narsaga tayanadi: vazifalar taqsimoti, da'vo tartibi va hujjatlarni moslashtirish.

Kim nima qiladi

Qabulda kamida ikki kishi ishtirok etsin. Birinchisi omborchi: u sanaydi yoki tortadi va natijani yozadi. Ikkinchisi sifat bo'yicha mas'ul yoki boshqa xodim: qadoq va sifatni ko'radi. Kirimni tizimga uchinchi kishi, tovar hisobchisi kiritadi. Haydovchi dalolatnomani ko'rib, imzo qo'yadi. Kichik omborda uchinchi kishi bo'lmasa, hech bo'lmaganda kirimni rahbar tasdiqlasin, qabul qilgan odam emas. Mashinaning kutish vaqtini ham rejalashtiring: shoshilish ko'pincha sanamasdan imzolashga olib keladi, shuning uchun qabul uchun jadval va vaqt oralig'ini belgilab qo'ying.

Da'vo tartibi

Farq topilganda ishning tartibi aniq bo'lishi kerak:

• yukni «farq bilan» qabul qilish yoki rad etish qarorini kim qabul qiladi;
• dalolatnoma, tarozi cheki va suratlar saqlanadi;
• yetkazib beruvchiga xabar shartnomadagi muddat ichida yuboriladi;
• sabab belgilanadi: yetkazib beruvchi, transport yoki omborning o'zi.

Uch tomonlama moslashtirish

To'lovdan oldin buyurtma, qabul hujjati va yetkazib beruvchining hisob-fakturasi solishtiriladi. Uchalasida miqdor va narx mos bo'lsa, to'lov o'tadi. Mos kelmasa, to'lov qabul farqi hal bo'lguncha to'xtatiladi. Bu eng oddiy va kuchli nazoratlardan biri, chunki yetkazib beruvchi to'lovni to'liq olish uchun kamomadni o'zi tuzatishga qiziqadi.

Odatiy xatolar

• Yuk xatiga ishonib imzo qo'yish, sanamasdan va tortmasdan.
• Tovarni qabul qilgan va hisobga kiritgan odam bir kishi.
• Kechki yoki tungi qabul: yorug'lik, kamera va ikkinchi xodim yo'q.
• Tarozilar yillar davomida tekshirilmaydi.
• Shikastlangan qadoq alohida yozilmaydi, keyin shikastni kim keltirgani noma'lum bo'lib qoladi.
• To'lov qabul tugamasdan o'tib ketadi.

Xulosa

Qabul nazorati zaif bo'lsa, undan keyingi hamma sanoq va hisobotga ishonch pasayadi. OmborAudit qabul jarayonini hujjat va tortish bilan tekshirib, kamomad yetkazib beruvchida emas, o'z omboringizda paydo bo'layotgan joylarni ko'rsatadi.