1C va haqiqiy qoldiq: auditor solishtirishni qanday olib boradi

Buxgalter 1C'dan qoldiq vedomostini chiqaradi, omborchi javonlarni sanaydi, ikkala raqam yonma-yon qo'yiladi va farq paydo bo'ladi. Ko'pchilik shu yerda to'xtaydi: «kamomad bor». Aslida farq hali xulosa emas, savol. Auditor uni bir necha qadam bilan tahlil qiladi va ko'p farqning ortida o'g'irlik emas, dasturdagi sozlama yoki hujjat xatosi turganini aniqlaydi. Quyida 1C va haqiqiy qoldiqni solishtirish usuli bayon qilinadi; boshqa hisob tizimlariga ham mos keladi.

Nega 1C ma'lumoti hali haqiqat emas

1C omborda nima borligini emas, unga nima kiritilganini ko'rsatadi. Hujjat kiritilmagan tovar dasturda yo'q, hujjat noto'g'ri kiritilgan tovar esa noto'g'ri turadi. Shuning uchun ikki ma'lumot manbai tengdosh emas: haqiqiy sanoq faktni, 1C esa hujjatlar bo'yicha hisobni beradi. Auditorning vazifasi ularning orasidagi har bir farqning izini topish.

Qoldiqni aniq sanaga bog'lash

Eng ko'p uchraydigan xato: sanoq bir kuni, dastur ma'lumoti boshqa kuni olinadi. Sanoq paytida tovar kirgan yoki chiqqan bo'lsa, farq tabiiy. Shuning uchun:

• Qoldiqni sanoq boshlangan sana va soat bo'yicha oling, so'nggi hujjatlar shu paytgacha kiritilgan bo'lsin.
• Sanoqdan keyin kiritilgan hujjatlarni ajrating: orqa sana bilan yozilgan kirim yoki chiqim farqni aldamchi qilishi mumkin.
• Sanoq paytida omborda harakat bo'lgan bo'lsa, uni alohida qayd qiling.

Aylanma tekshiruvi: boshlang'ich plyus kirim minus chiqim

Bu bitta tovar bo'yicha oddiy, lekin kuchli tekshiruv: boshlang'ich qoldiq + davrdagi kirim − davrdagi chiqim = oxirgi qoldiq. Shartli misol, bir pozitsiya:

• boshlang'ich qoldiq 120, kirim 300, chiqim 280;
• hisob bo'yicha oxirgi qoldiq: 120 + 300 − 280 = 140;
• dasturda ko'rsatilgan oxirgi qoldiq 140, sanoq esa 128.

Dastur o'zi bilan izchil (140 = 140), farq esa 12 dona: u hujjatlardan tashqarida, demak jismoniy sabab izlanadi (qabul, terish, noto'g'ri joy, yo'qotish). Boshqa holat: dasturda oxirgi qoldiq 150 bo'lsa, formula esa 140 beradi. Bu dastur ichidagi nomuvofiqlik: qoldiq qo'lda tuzatilgan yoki hujjat o'zgartirilgan bo'lishi mumkin, tekshirish tuzatish jurnalidan boshlanadi. Minglab pozitsiya bo'lsa, shu tenglamani Excelda formula bilan hammasiga birdan qo'llash mumkin, shunda faqat nomuvofiq qatorlar ro'yxati qoladi.

1C'dagi farq manbalari

Quyidagilar sozlamaga va konfiguratsiyaga qarab o'zgaradi, lekin umuman kuzatiladi:

• Manfiy qoldiqqa ruxsat berilgan, shuning uchun tovar hujjatsiz chiqib ketishi mumkin.
• Bir tovar ikki nomenklaturada turadi, qoldiq ikkisi o'rtasida bo'linib ketgan.
• O'lchov birligi koeffitsienti noto'g'ri: quti va dona aralashgan.
• Omborlar orasidagi «yo'ldagi» tovar hech bir omborda ko'rinmaydi.
• Hujjat qoralama holida qolgan va qoldiqqa ta'sir qilmaydi.
• Partiya yoki seriya hisobi to'liq yuritilmagan.

Solishtirishni qadam-baqadam bajarish

1. Sanoq vaqtidagi qoldiqni dasturdan Excelga yuklang: kod, nom, o'lchov birligi, miqdor, summa.
2. Sanoq natijasini Excelga kod bo'yicha kiriting.
3. Ikkala jadvalni kod bo'yicha birlashtiring (masalan, VLOOKUP funksiyasi bilan). Kodi topilmaganlar alohida chiqadi: bular nomenklatura muammosi. Masalan, sanoq varag'ida «yuvish kukuni 3 kg», dasturda esa «kukun yuvish 3000 g» turibdi: kod bo'lmasa, bu ikki qator bir-biriga ulanmaydi. Shuning uchun sanoqda har bir pozitsiya nom bilan emas, kod yoki shtrix-kod bilan yoziladi.
4. Farqlarni turlarga ajrating: miqdor farqi, summa farqi, o'lchov birligi farqi, kod topilmadi.
5. Eng yirik farqlar uchun 1C kartochkasidagi harakatlar ro'yxatini oching va oxirgi hujjatlarni ko'ring.
6. Tushuntirilgan va tushuntirilmagan farqlarni ajrating, ikkinchisini chuqur tekshirishga qoldiring.
7. Jami summani buxgalteriya hisobidagi tovarlar schyoti qoldig'i bilan solishtiring: ular mos kelmasa, farq omborda emas, hisob yuritishda bo'ladi.

Miqdor va summa: ikki xil farq

Miqdor to'g'ri bo'lib, summa farq qilishi mumkin: sabab tannarx usuli yoki kechikkan narx hujjati. Aksincha, summa mos kelib, miqdor farq qilishi ham mumkin: ikki xil tovar o'rni almashgan, biri ortiqcha, ikkinchisi kam, lekin narxlari bir xil. Shuning uchun faqat jami summani solishtirish yetarli emas.

Xulosa

Solishtirish farqni topish bilan tugamaydi: har bir farqning izini hujjat bilan ko'rsatish kerak. Bunda ko'p «kamomad» dasturdagi sozlama yoki hujjat xatosi bo'lib chiqadi. OmborAudit qoldiqlarni 1C va Excel'dan olib, solishtirma vedomost tuzadi va farqlarning sababini pozitsiyalar kesimida ko'rsatadi.