Fizik xavfsizlik: kirish, kalitlar, kuzatuv

Ombor xavfsizligi deyilganda ko'pchilik darhol qimmat signalizatsiya va qo'riqchilarni o'ylaydi. Aslida eng samarali himoya juda oddiy: omborga kim, qachon va nima uchun kirganini bilish. Bu savolga javob bo'lmasa, eng zamonaviy kamera ham kamomad sababini ko'rsatib bera olmaydi. Fizik xavfsizlik uchta asosga tayanadi: kirish nazorati, kalitlar va kuzatuv.

Kirish nazorati

Omborga kiradiganlarni to'rt guruhga bo'ling: o'z xodimlari, haydovchilar va yuk tashuvchilar, yetkazib beruvchi vakillari hamda mijozlar va mehmonlar. Har biriga alohida qoida kerak:

• xodimlar o'z ruxsatnomasi (karta, kod yoki ro'yxat) bilan kiradi, ish tugagach kirishi cheklanadi;
• haydovchi va yuk tashuvchilar faqat yuklash maydonigacha boradi, saqlash zonasiga o'tmaydi;
• begonalar faqat ombor xodimi hamrohligida va kirish jurnaliga yozilgan holda kiradi;
• ish vaqtidan keyin va dam olish kunlari kirish faqat rahbarning roziligi bilan, alohida yozuv orqali amalga oshadi.

Kirish jurnali qog'ozda ham bo'lishi mumkin, lekin unda sana, vaqt, ism, maqsad va chiqish vaqti ko'rsatilishi shart. «Kirdim, narsa oldim» degan yozuv jurnal hisoblanmaydi. Yuklash va saqlash zonalarini imkon qadar alohida eshik yoki to'siq bilan ajrating: shunda tashqi odam tovar yoniga o'tib ketmaydi. Ulgurji baza yoki savdo markazlaridagi omborlarda, mijoz ko'p keladigan joyda, savdo zalidan ombor hududiga o'tishni to'sadigan jismoniy to'siq (eshik, turniket, panjara) alohida ahamiyatga ega.

Kalitlar va kodlar

Kalitlar jurnalga olinadi: kimda, qachondan beri, nusxasi bormi. Nusxa yasashga faqat rahbar ruxsat beradi. Signalizatsiya kodi shaxsiy bo'lsin, umumiy emas: shunda omborni kim ochgani va yopgani ko'rinadi. Xodim ishdan ketganda o'sha kunning o'zida kalit olinadi, kodi o'chiriladi yoki qulf almashtiriladi. Eng qimmat tovar uchun ikki kalitli qulf qo'llang: bittasi omborchida, ikkinchisi rahbarda, shu bilan bir kishi yolg'iz ocha olmaydi. Kalitlarni vaqti-vaqti bilan «inventarizatsiya qiling»: ko'pincha ortiqcha nusxa omborchida emas, avvalgi mudirda, qo'riqchida yoki sobiq ijarachida topiladi.

Kuzatuv: kamera nimani ko'rsatishi kerak

Kameralar kirish-chiqish eshigida, yuklash maydonida, qabul stolida va qimmat tovar zonasida turishi kerak. Yozuv kamida 30 kun saqlansin. Eng ko'p uchraydigan muammo kameraning yo'qligi emas, uning ishlamayotganini hech kim bilmasligi. Shuning uchun haftada bir marta yozuvni ochib ko'ring, ko'r nuqtalarni aniqlang va kamera vaqti 1C vaqtiga mos kelishini tekshiring, aks holda hodisani hujjat bilan bog'lash qiyin bo'ladi. Yozuvlarga kirish huquqi cheklangan bo'lsin: omborchi o'zi tushgan lavhani o'chira olmasligi kerak.

Qimmat tovar uchun alohida zona

Telefon, dori-darmon, elektronika kabi kichik hajmli va qimmat tovarni umumiy javonlarda saqlamang. Uni panjara bilan o'ralgan zonada yoki seyfda saqlang, kirishni alohida jurnalga yozing, sanoqni tez-tez o'tkazing. Zonaga kiradiganlar ro'yxati qisqa bo'lsin: ikki-uch kishi, har bir kirish sababi bilan yozilsin. Masalan, bunday zona uchun haftalik tanlab sanoq, umumiy ombor uchun esa oylik sanoq yetarli bo'lishi mumkin. Bu risklarga mos yondashuvdir: kuch eng qimmat joyga sarflanadi.

Auditor nimani tekshiradi

• eshik, qulf va panjaralarning holati;
• kalitlar jurnali va nusxalar soni;
• kirish jurnalidan 5 ta yozuvni olib, kamera yozuvi bilan solishtirish;
• kamera yozuvi chuqurligi: haqiqatan 30 kun bormi;
• ish vaqtidan keyingi kirishlar va ularning asoslari;
• yong'indan chiqish yo'li to'silmaganmi, o't o'chirgichlar muddatida ekanmi.

Misol uchun, kamomad chiqqan oy bo'yicha kechki soatlardagi kirishlarni kamera yozuvi bilan solishtirganda, jurnalda yozilmagan bir necha kirish topilishi mumkin. Bu hali aybni isbotlamaydi, lekin tekshiruv yo'nalishini beradi: shu kunlardagi chiqarish hujjatlari va qoldiq tuzatishlari alohida ko'rib chiqiladi.

Xulosa

Fizik xavfsizlik uchun qimmat texnika shart emas, tartib shart: kim kiradi, kimda kalit bor, nima yozib olinadi. Bu qoidalarni joriy qilish uchun bir-ikki hafta yetadi, qimmat uskunani esa tartib o'rnashgandan keyin ham qo'shish mumkin. OmborAudit tekshiruvda shu uch savolga omborda amalda qanday javob berilayotganini ko'rib chiqadi.